Trò chơi

Trịnh Công Sơn

….Khi cảm thấy trò chơi cuộc sống có điều gì đó bất ổn thì hãy tìm đến một nơi tịch mịch, khóa kín các cánh cửa lại và giả vờ thả mình vào một cơn đau mộng mị. Cơn đau có thể tùy thích nhưng không thể không đau. Đau đến mịt mù để cái chết có cơ hội đến nhìn ngắm, thử thách số phận của bạn và vào một lúc tưởng chừng như tuyệt vọng nhất, bỗng những cơn gió lành đến từ các thảo nguyên xa xôi mang theo mùi hương cốm, hương bạc hà của những loài hoa dại đánh thức bạn dậy và làm hồi sinh những mùa xuân đang ngủ quên trong các mạch máu của bạn. Đó cũng là thời gian phục sinh của các sinh vật nhỏ bé trong các đầm lầy và là thời tỉnh thức của các bậc thiện giả trên các đỉnh núi cao hay trong các hang động.

… Trong một tháng mà bạn phải đi thăm năm , bảy bệnh nhân cấp cứu nặng, mười cái đám tang và hai mươi cái đám cưới (trong đó có ngày trong cùng một giờ phải tham dự đến 2,3 cái) thì cái tháng quỷ quái đó không còn bày biện ra một cuộc chơi nữa mà đó là một trò địa ngục. Khi một trò chơi biến thành địa ngục thì không có lý do gì nữa để tiếp tục cuộc chơi, hãy rút lui và cao bay xa chạy.

…Có lẽ trong các trò chơi chung thì trò chơi tình bạn là ít gây phiền não nhất. Nó chỉ có thể vui nhiều hoặc vui ít chứ không thể làm nên những đoạn trường. Nhưng nếu vì không may mà trò chơi tình bạn bỗng dưng gây nên thảm trạng thì hãy từ tốn mở rộng lòng bạn thêm một đôi lần nữa và ngẫm nghĩ. Đừng để ngộ nhận réo gọi thêm ngộ nhận. Đừng để những vết ố của lòng tị hiềm di căn trên niềm tin.

Có những ngôi nhà nền móng không vững chắc nên sụp đổ. Những khu vườn gầy guộc vì thiếu phân bón. Đừng làm nặng thêm những gì đã quá nặng bởi tâm trí ta sẽ bị nặng thêm dưới gánh nặng ấy. Hãy biết lãng quên và biết để lại đằng sau những gì không thể cùng ta đồng hành về phía trước.

…Có những trò chơi ta chơi suốt đời không biết chán. Ngược lại cũng không ít trò chơi chỉ tham dự một đôi lần đã không còn hứng thú.Trò chơi uống rượu, uống trà một khi đã lao vào thì khó bề rút lui. Uống trà đã trở thành đạo. Trà đạo thì hầu như ai cũng đã có lần nghe nói đến và nó là một trò chơi thanh nhàn cao cấp của những bậc thượng thừa cao niên. Trò chơi uống rượu gần gũi với đời hơn. Nó là người bạn, người tình, nó là niềm vui và cũng là nỗi buồn, nó là lời an ủi, là niềm phấn khích, nó chia sẻ rồi lại bù đắp. Tóm lại, với người biết uống rượu như một trò chơi tao nhã thì nó là tất cả. Uống rượu để thấy yêu đời, yêu người hơn và thậm chí yêu cả những lập lòe đom đóm ma trơi tình phụ.

Nếu biết giữ đúng lời hứa với những cánh đồng lúa mạch, những cánh đồng nho, thì trò chơi uống rượu không bao giờ gây ra những đổ vỡ. Tôi đã đi qua những cánh đồng như thế, rồi bước qua những ngưỡng cửa đưa vào nơi ăn chốn ở của những thùng gỗ sồi cao chất ngất chứa đầy một chất lỏng màu hổ phách và trong mỗi giọt thơm đó đang hình thành mỗi ngày, cả trong mỗi giây phút một sự sống âm thầm, kỳ bí trong bóng tối tĩnh mịch kéo dài hàng mấy trăm năm. Trong mấy trăm năm ấy rượu không ngủ mà rượu thức. Thức và hóa thân. Hóa thân thành một tấm thân mềm mại trong suốt, vàng óng thơm tho.

Khi trò chơi uống rượu không còn mời gọi ta nữa thì ta tạm thở dài và tự nhủ đây không phải là một sự phụ rẫy. Đây chỉ là một cuộc chia tay ngắn hạn và sẽ không bao lâu những giọt rượu thơm tho lại làm đầy những chiếc ly thủy tinh trong những bữa tiệc đời thầm lặng riêng lẻ hay náo nhiệt đầm ấm cùng bạn bè.

…Có một ngàn lẻ một trò chơi, nhưng với tôi trò chơi tình yêu, cuộc sống và rượu là những trò chơi thiết thân và ngọan mục nhất. Những trò chơi ấy đã chọn tôi và tôi đành nhận lấy. Nhận lấy như một chọn lựa đầu tiên và cuối cùng thứ số phận không màu sắc huy hoàng cũng không u ám. Tôi chạy quanh những trò chơi đó như chạy quanh lòng trắc ẩn. Những trò chơi có khi giải thoát tôi, vực tôi dậy từ những vũng tăm tối quỷ quyệt của sự suy tàn, có khi dìm tôi xuống tận cùng sâu thẳm của trầm luân.

Tôi không vỗ tay hoan nghênh đặc biệt một trò chơi nào cả bởi vì tôi muốn giữ được lòng chính trực và sự khoan dung. Trên lối đi đẫn vào cuộc sống tôi vẫn gặp gỡ tình yêu và rượu. Giờ đây tôi đang nói thêm một lời tạm biệt khác. Tạm biệt những ly rượu nồng nàn sớm, trưa, chiều, tối. Cuộc sống tôi đang trần trụi những trò chơi. Cuộc sống trắng. Trò chơi cuộc sống không màu sắc đã buộc tôi tìm lại chính mình, tìm lại một gương mặt mà tôi nghĩ rằng không còn như xưa nữa.

Mơ mơ màng màng

Paris, Phòng trọ 3 Rue Lalo, 12 Septembre 2015

Je vois parfaitement dans ce temps pluvieux la douleur physique de l’Homme, le moment décisif de ses actes, et la dernière bonne pensée qui lui sert de guide. Je sens la nécessité d’enregistrer ce rêve inachevé, ce moment-là, où j’attends qu’ils arrivent, couché, dans le noir. J’attends. J’attends le moment pour agir, et mourir.

Parfois on ne se rend pas compte de ses actes. Ce que l’on peut seulement faire, c’est de vivre les conséquences.

Ce moment-là, je savais que c’était une bonne décision. Face à la mort, j’ai vu quelques grandes raisons de l’existence de l’Homme, et ses petites préoccupations absurdes de tous les jours.

Pour quelles raisons je vis ? Les idées m’ont toujours servies pour me débarrasser des petites besognes quotidiennes et des lâches personnes que je fréquentais. J’ai toujours visé les idées grandioses. J’ai toujours espéré l’équilibre de ce monde. Je déteste lorsque l’on travaille uniquement pour nos jouissances ou celles de notre famille. J’ai toujours adoré la perfection de l’âme et de l’esprit. Parfois un esprit parfait est un esprit vide, et une âme sera parfaite lorsqu’elle se désintègre et se mêle avec l’essence de toute chose, jusqu’à se disparaître complètement. Les idées. Parfois je perds le contrôle alors que je crois les manipuler.

Fixer les objectifs. Plus on cherche d’objectifs, plus on remonte à la source et s’approche du but ultime. Au moment où on pense l’atteindre, on se rend compte qu’il n’existe pas. Nous cherchons tous quelque chose qui n’existe pas. Voilà le paradoxe de l’Homme.

Après tout, nous ne sommes qu’un tas de matières régies par des lois physiques. Suite à la mort, les matières se sépareront, puis se réunifieront avec d’autres pour former d’autres formes, d’autres tas de matières, régies à leur tour par des lois physiques. Nous sommes toute chose et ne sommes rien. La terre, le ciel, les arbres incarnent en eux des milliers d’humains, et un jour nous-mêmes deviendrons la terre, le ciel, les arbres. Voilà l’essence ultime de l’existence.

J’adore les personnes qui s’occupent de leur esprit intérieur, plutôt que de ce que pensent les autres d’elles. L’écart avec l’égoïsme est subtil. Une réalité : la plupart ne s’intéressent qu’à leur image dans les yeux d’autrui, mais pas à leur image dans leurs propres yeux. Nous ne nous concentrons plus vers notre intérieur, où notre âme voit son espace se réduire jour après jour. Voilà la grande catastrophe de la conscience humaine.
J’adore les personnes qui se rendent compte que leur vie est éphémère, qui savent que nous suivons tous un cycle défini, et qui font par conséquent des choses intelligentes. Je ne veux pas dire «intelligentes» par opposition «d’idiotes», mais «intelligentes» comme synonyme de nécessaires et utiles. De tels gens sont rares. Ce sont souvent ceux qui ont vécu une tragédie dans leur vie avant de s’en apercevoir cette puissante réalité.

Que faire donc? Tout ce que nous faisons chaque jour n’a peut être aucun sens. Au moment même où j’écris ces mots je commence à sentir qu’ils n’ont plus de sens. Qu’est-ce que je suis en train de blablater depuis tout à l’heure je ne sais plus. C’est cela, le fil directeur (ou fil conducteur? Bref), je l’ai perdu, ou je ne l’ai jamais eu.